Pagina afdrukken

Jaarverslag 2007

Januari 2008

Activiteiten van de Stichting Help Desa Les Bali.

De ravage, die een storm twee jaar geleden aanrichtte, is geheel hersteld. Vele mannen en vrouwen (de helft uit Les) zijn vele maanden bezig geweest en er was een fors kapitaal meegemoeid. Dat geld was eigenlijk bestemd voor een andere desa, echter het getouwtrek om commissies e.d. schoot de boepati van Buleleng in het verkeerde keelgat en het geld kwam naar desa Les. De houding van de Kepala Desa en de activiteiten van de Stichting waren daar niet vreemd aan.

Armoede

De armoede neemt toe in Les. Sinds de regering van Indonesië de subsidiering van olieproducten op last van de wereldbank en I.M.F. drastisch moest verminderen, is alles veel duurder geworden. Transport en vervoer uiteraard, maar ook rijst, de eerste levensbehoefte, steeg in korte tijd van Rp 2600 naar Rp 6000. De lonen zijn hetzelfde gebleven. Voor de mensen uit Les die in Denpasar e.o. werken (de meesten in de bouw) wordt het hoe langer hoe moeilijker om aan hun sociale en religieuze verplichtingen in Les te voldoen. Het vervoer is het equivalent van één dag werken en natuurlijk: niet werken betekent geen geld. Voorheen kwam het zeer zelden voor dat mensen uit Les geld kwamen lenen. Nu tamelijk vaak. Heel stiekem in de donkerte, heel verlegen komen ze (vaak een echtpaar) om financiële hulp vragen. Want, hoewel men weet dat het geld voor de projecten van vrienden uit Nederland komt, gaat men er toch vanuit, dat ik, evenals alle Nederlanders heel rijk ben.

Stichting Klivia

Projecten ten behoeve van de gezondheidszorg in Les voerden in 2007 de boventoon. In juli 2006 bezocht José Verspaget uit Eindhoven desa Les. Ze was beroepshalve zéér geïnteresseerd in de gezondheidszorg van Les. Haar laatste woorden bij het afscheid waren: “Je hoort nog van ons”. Namens de stichting Klivia brachten van 9 tot en met 30 mei 2007 twee zeer ervaren verpleegkundigen een bezoek aan Bali en Les. Ze brachten vele dozen mee inhoudend: kleding, instrumenten, verbandmiddelen, krukken, medicijnen, boeken over wondverzorging en huidaandoeningen. Er werd samen met de vroedvrouw spreekuur gehouden in het ziekenhuis. Maar vanwege de enorme toeloop werd dat spreekuur al snel verplaatst naar de Balai (dorpshuis). Ruim 350 mensen werden onderzocht. Standaard was het meten van bloeddruk en controleren op suikerziekte, maar uiteraard kwamen de mensen met allerlei kwalen hulp vragen. De man van de bidan (vroedvrouw) en enkele onderwijzers, die Engels spreken, stonden de verpleegkundigen terzijde. De mensen kregen waar nodig gratis medicijnen. Alles werd geadministreerd op patientenkaarten (een noviteit in Les) met daarop naam en toenaam, de waarden van de metingen en gebruik van medicijnen. Tijdens een bijeenkomst met de vroedvrouw, de burgemeester, de voornaamste assistent (deed zeer goed werk) van de verpleegkundigen en ik werden afspraken gemaakt over het vervolgtraject. Die nam de vroedvrouw graag op haar schouders. De afspraken zijn vastgelegd in een overeenkomst in het Nederlands en het Indonesisch. De stichting Klivia zorgt voor medicijnen en zal zich in Nederland verdiepen in de geconstateerde huidaandoeningen, die door Balinese huidartsen niet behandeld konden worden. In 2008 komt stichting Klivia terug in Les en uiteraard zijn ze zeer welkom.

Max Maakt Mogelijk!

Heel bijzonder was de komst van een cameraploeg van omroep MAX, de welbekende omroep voor mensen van 50+. Ze maakte opnamen van een project in desa Les om de vele ouderen van een kunstgebit te voorzien. De toestand van de gebitten van ouderen is uitzonderlijk slecht. Behalve de mensen waar ik mee naar de tandarts ga in Singaraja, is nog nooit iemand uit Les door een tandarts behandeld. Kiezen en tanden trekken doet men zelf; bij tandpijn krijgen ze van mij een paracetamol. Twee documentaires over dit tandartsen project werden in Nederland op de TV uitgezonden (Max Maak Mogelijk). Naar aanleiding van deze uitzendingen is er bij omroep Max € 15.000,- aan donaties binnengekomen. Dit bedrag is in z’n geheel overgemaakt naar stichting Help Desa Les Bali. Met dit geld is een complete tandartsunit aangeschaft en geplaatst in het ziekenhuis, waar een ruimte is ingericht als tandartsenkamer. Ook is het mogelijk om met deze donatie 70 ouderen te voorzien van een kunstgebit. Voor de uitvoering hiervan zijn goede afspraken gemaakt met een tandarts van het ziekenhuis in Tejakula (7 km. van Les). Zij zal twee keer per week spreekuur houden in Les. Voor urgente gevallen is een sms voldoende voor haar komst naar Les. Lang leve de voortgang. Inderdaad, want elke 10 dagen met een auto met patiënten naar de tandarts in Singaraja is voortaan verleden tijd. Omroep Max heette al snel TP MEK.

De schooltandarts

De door omroep Max verkregen tandartsstoel kon meteen gebruikt worden toen de Nederlandse tandarts Jan van Veen, geassisteerd door zijn vrouw en dochter, een begin maakte met controle en behandeling van de gebitten van lagere school kinderen. In 14 dagen tijd hebben zij ruim 200 kinderen tandheelkundig gecontroleerd (van de 950 schoolkinderen). We hadden gekozen voor school no. 5, omdat die school ook verantwoordelijk is voor de school in Butiyang, hoog in de bergen in 1998 door de stichting gebouwd. De bevolking daar is erg arm. Wat de tandarts meteen opviel, was de betere staat van het blijvende gebit van de kinderen in Butiyang (minder vullingen). Van deze school waren er zelfs kinderen van 10 – 12 jaar die een volledig gaaf gebit hadden, zowel melk- als blijvend gebit. Eén en ander staaft dan ook weer de mening dat er een directe relatie is tussen armoede en gebitsgesteldheid. Minder suiker en snoepgoed hebben minder tandbederf tot gevolg. Ook kregen ze de indruk, dat de wisseling van het gebit gemiddeld later plaatsvindt en de lengte en de groei van de kinderen gerelateerd aan de leeftijd achterblijft. Het verschil tussen de kinderen uit desa Les en die uit de bergen vindt ongetwijfeld zijn oorzaak in de mindere voedingstoestand van de kinderen in Butiyang (conclusies van tandarts Jan van Veen). Voorafgaand aan de controles werd aan de leerlingen uitleg gegeven over het ontstaan van tandbederf en het voorkomen daarvan. Elke leerling kreeg na controle een tandenborstel en een tube tandpasta. Tevens kregen zij een papier, waarop de manier van poetsen nog eens visueel werd voorgesteld. Tandarts Jan van Veen en zijn vrouw Cora hebben te kennen gegeven in 2008 terug te willen komen. Dat hopen we, want er wachten nog 750 kinderen (wel met angst en beven trouwens).

Tandheelkundige controle bij lagere school kinderen
Controles Extracties Vullingen
School no. 5 127 120 56
School Butyang 74 77 18
Totaal 201 197 74

Computercursus

De computercursus “draait” uitstekend. Dankzij vier gekregen laptops uit Nederland komt het aantal computers op acht en het aantal cursisten is verdubbeld. De cursus is nog steeds uitsluitend voor kinderen in de schoolleeftijd. De vele verzoeken van ouderen moeten we teleurstellen. De diploma-uitreikingen gaan nog steeds gepaard met een feestje, thee en een preek van de kepala Desa. Hij geeft in deze preek altijd hetzelfde aan de kinderen mee: “Jullie moeten verder studeren; meisjes moeten niet te vroeg aan trouwen en kinderen krijgen denken”. Daarbij wordt de bekende wiegende beweging gemaakt. Altijd weer grote hilariteit.

De plantage

De “plantage” is wel een erg weidse naam voor een landbouwkundig proefproject. Al jaren probeer ik meer variatie aan te brengen in de eenzijdige teelt van rambutan en mango. De proefmonsters van grond van desa Les wezen uit dat terugbrengen van citrusteelt niet mogelijk is. Eind 2006 bood men mij een verwaarloosd stuk grond aan, 30 are, op de helling van een berg. Dat is gekocht. Er was geen water en ook daar is in voorzien. We zijn begonnen met het planten van 600 djati planten, die over een paar jaar voor de nodige schaduw moeten zorgen. Ze krijgen namelijk heel grote bladeren. Verder werden er geplant: cengkek(kruidnagel), koffie, cacao, een bijzondere cactus die mooie en lekkere vruchten voortbrengt en durian. Van elk 25 stuks. Het idee is dat als het op deze plaats lukt, het zeker zal gedijen op de lager gelegen, betere gronden van de desa. De verzorging is in handen gegeven van een goede familie. Het is nu al duidelijk dat kruidnagel niet mogelijk is. Van de andere planten hebben er maar een paar het leven gelaten. Dat wil zeggen de rest heeft het droge seizoen doorstaan. Het sproeien is noodzakelijk, maar kan maar mondjesmaat. Bijvoorbeeld één uur per week en dat kan van 2.00 – 3.00 uur in de nacht zijn. De balans zal pas over een paar jaar kunnen worden opgemaakt.

De allerarmsten

Als mensen die kunnen werken al arm zijn, dan zijn de mensen die NIET kunnen werken het zeker. Dwarslaesie, één been, blind, spastisch. Het hele scala komt voorbij als 20 mensen Rp 50.000 per maand krijgen van de stichting. Achter op de bromfiets bezoek ik de mensen die het verst en het moeilijkst wonen. Een barre tocht en ik ben altijd weer blij dat ik het overleefd heb. De armen in de desa worden bezocht door GD Yaya, die mij met de projecten assisteert (en ook mijn huisje schoonhoudt) en de kepala Desa. We zouden de lijst van 20 mensen moeten uitbreiden.

Opruimen vuilnis en plastic

Sinds twee jaar zijn er zes mensen (invaliden) bezig het vuilnis en het vele plastic in het dorp te verzamelen en vervolgens in de rivier te kieperen. Van de stichting krijgen ze bij feestdagen wat geld. Het deed me zeer veel plezier toen ik in juli bezoek kreeg van een mevrouw uit Haarlem. Ze vertelde dat ze vijf jaar geleden Les ook had bezocht. Ze zei: “Het valt me op, dat Les er veel netter uitziet”. We zullen de vuilophalers maar een bonus geven. Wat ook bijdraagt aan die netheid is het feit dat sinds kort Les bezocht wordt door mannen die oud ijzer en karton opkopen. Gelukkig zijn we nu bevrijd van die gevaarlijke stukken roestige golfplaat. Lege flessen, potjes e.d. worden altijd hergebruikt. Stukken glas en gebroken flessen worden in zee gegooid, waar ook altijd kinderen in spelen. Tot mijn verbazing heb ik nog nooit een kind met een bebloed beentje de zee uit zien komen.

De weg

Er wordt in de weekenden druk gewerkt aan twee wegen. De ene moet de verbinding gaan vormen van Gang I naar de hoofdweg. Een reuzenwerk vormt de aanleg van een weg tussen Butiyang en Kintamani; veel kilometers over een berg. Elk weekend werken + 200 mannen en vrouwen aan de kant van Butiyang en aan de kant van Kintamani. Het zal nog wel even duren voor deze wegen berijdbaar zullen zijn. De stichting helpt met geld, waar eten en drinken voor gekocht wordt.

Desa Les, januari 2008
Charles Jacobs

Permanente koppeling naar dit artikel: http://www.help-desa-les-bali.nl/jaarverslag-2007/